Biz imzaları yox, əsərləri dərc edirik...

Silinməz xəyallar gəliniyəm mən – Füruğ Fərruxzadın şeirləri
1398
12 İyul 2018, 08:51
 Artkaspi.az Füruğ Fərruxzadın şeirlərini təqdim edir:
 
 Füruğ Fərruxzad 1935-ci il yanvar ayının 5-də Tehranda, hərbi xidmətçi ailəsində dünyaya gəlib. 17 yaşında məzhəkəçi Pərviz Şapur ilə evlənib və Əhvaza köçüb. Oğlu Kamyar dünyaya gələndə ona "Sənin üçün bir şeir" adlı əsəri həsr edib. İki ildən sonra şairə həyat yoldaşından ayrılıb və yeganə oğlunu keçmiş ərinin himayəsinə buraxmalı olub. Tehrana qayıdarkən 1955-ci ildə "Əsir" adında şeirlər məcmuəsini çap etdirib. 1958-ci ildə Fərruxzad Avropada filosof İbrahim Gülüstan ilə tanış olub və "Ev qaradır" adlı filmin ideyasını ondan alıb (bu vaxta qədər şairənin daha iki kitabı işıq üzü görmüşdü – "Divar" və "Üsyan"). Cüzam xəstəliyindən əzab çəkənlərdən bəhs edən bu film Təbrizdə çəkilib və tezliklə bütün dünyada şöhrət qazanıb. 1963-cü ildə "Başqa bir doğuluş" adında son şeirlər məcmuəsini nəşr etdirib.
 

 
 Füruğ Fərruxzad 1967-ci ildə avtomobil qəzasında həlak olub. Uşaqlarla dolu avtobusla toqquşmamaq üçün o idarə etdiyi maşını divara çırpıb və xəstəxanaya aparılarkən yolda dünyasını dəyişib.
 
 Mən səndən ötrü ölərdim 
 
 Mən səndən ötrü ölərdim,
 amma məni yaşadan sən idin.
 
 Sən mənlə gələrdin,
 məndən danışardın.
 Mən küçələrdə
 məqsədsiz gəzərkən
 sən də gəzərdin mənlə,
 məndən danışardın.
 
 Sən qarağacların arasından aşiq sərçələri
 çağırardın səhər pəncərəsinə.
 Gecə uzananda,
 gecə bitməyəndə
 sən qarağacların arasından aşiq sərçələri
 çağırardın səhər pəncərəsinə.
 
 Küçəmizə gələrdin çıraqlarınla,
 çıraqlarınla gələrdin.
 Uşaqlar gedəndə,
 akasiya salxımları yuxulayanda
 və mən güzgü arxasında qalarkən tənha
 çıraqlarınla gələrdin.
 
 Əllərini bağışlardın,
 Gözlərini bağışlardın,
 Mehribanlığını, məhəbbətini bağışlardın.
 Acarkən mən
 həyatını bağışlardın.
 Əliaçıqdın işıq kimi.
 
 Lalələri dərib
 saçlarıma taxardın.
 Çılpaqlıqdan titrəyəndə saçlarım
 dərərdin lalələri.
 
 Yanaqlarını söykərdin
 sinəmin iztirabına.
 Mən artıq deməyə söz tapmayanda
 yanaqlarını söykərdin
 sinəmin iztirabına
 və dinlərdin
 inləyə-inləyə axan qanımı,
 ağlaya-ağlaya ölən eşqimi.
 
 Dinlərdin,
 amma görməzdin məni.
 

 Leylinin məzarı üstdə 
 
 Axır ki, açıldı sirr pərdələri,
 Axır ki, tanıdın, ey dost, məni sən.
 Daha niyə qaçım səndən kölgətək?
 Silinməz xəyallar gəliniyəm mən.
         
 Nə durmusan, mənə Leylidən danış,
 O qara gözlərin hekayətindən.
 Gözlərim Leylinin vəhşi gözütək
 Niyə qara deyil, gəl soruşma sən.
 
 Əgər gecəydisə Leylinin gözü,
 Odlu eşq gülüdür mənim gözlərim.
 Lal dodaqlarımda gəzinməkdədir,
 Sevgi qissələrim, sevgi sözlərim.
 
 Uyma qafilliyə, ilğıma, qayıt,
 Bu, mənim ləblərim – öpüş dolu cam.
 Öpüş tələsindən qurtulmaq olsa,
 Bu qədər olmazdıq biz onlara ram.
 
 Ey dost, niyə sənə söyləməmişəm,
 Silinməz xəyallar gəliniyəm mən.
 Vəfasız Leylinin lal məzarına
 O tələsən qadın, bil ki, mənəm, mən.
 
 Arzu
 
 Səssiz sahilində axar bir çayın
 Sirli bir ot ətri kaş olaydım mən.
 Kaş başdan ayağa öpəydim səni,
 O yerə güzarın düşəndə hərdən.
 
 Kaş ki, oxuyaydım bir tütək kimi
 Dəli könlündəki zümzümə üstdə.
 Keçəydim evinin qapısından kaş
 Küləkdən yellənən kəcavə üstdə.
 
 Bahar günəşinin şüasıtək kaş
 Səhər pəncərədən mən bərq vuraydım.
 O ipək, yellənən pərdə ardından
 Gözünün rəngini kaş ki, görəydim.
 
 Sənin o bərq vuran məclisində kaş
 Bir qədəh gülüşü ola biləydim.
 Qəmli bir gecədə yuxu sonrası
 Yaranan süstlük və məstlik olaydım.
 
 Ürəyim güzgütək işıqlanaydı
 Sənin o çöhrəndən, həm gülüşündən.
 Mehriban əlinin hərarətiylə
 Hər sübh isinəydi bu soyuq bədən.
 
 Payız yarpağıtək rəqsimə kaş ki,
 Tamaşa edəydi gecə yarı ay.
 Sənin qəlb evinin bağçası içrə
 Salaydı təşvişim kaş ki, hay-haray.
 
 Cilvəli bir qadın xəyalıtək kaş
 Sənin ürəyində mən taxt quraydım.
 Qəfildən baxaraq sənin gözünə,
 Öz gözəlliyimə heyran görəydim.
 
 Tənha yatağında kaş bədənimdən
 Bir günah çırağı şölələnəydi.
 Sənin zahidliyin, mənim həsrətim
 Bu şirin günahla külə dönəydi.
 
 Həyatın yamyaşıl budağından kaş
 Mənim qəm gülümü dərə biləydin.
 Ey ömrüm mənası, barı, şeirimdə
 Sirrimin şöləsin görə biləydin.
 
 
 
 Halqa
 
 Qız gülüb soruşdu:
 – Barmağımdakı
 bu qızıl üzüyün sirri nədədir?
 Barmağımı sıxca bağrına basan,
 bu bərq vuran üzük nəyi bildirir?
 
 Oğlan heyranlıqla verdi cavabı:
 – Qarşımızda duran səadət dolu,
 xoşbəxt bir həyatın halqasıdır bu.
 
 Dedilər:
 – Toyunuz olsun mübarək!
 Qızcığaz dilləndi:
 – Əfsus ki, onun
 mənası barədə qaldı məndə şəkk...
 
 İllər ötdü, solğun üzlü bir qadın
 Baxarkən bir gecə həmin üzüyə,
 Bir kədər sezildi baxışlarında.
 Ər vəfadarlığı ümidi ilə
 Hədərə verdiyi günlər göründü
 Üzüyün parlayan naxışlarında.
 
 Pərişan olaraq inlədi:
 – Heyhat!..
 Ondakı parlaqlıq hələ də qalıb.
 Bir vaxt xoşbəxtliyin halqası idi,
 İndisə köləlik halqası olub.
 
 
 Yer üzündə 
 
 Arzulamamışam əsla
 səma ilğımında ulduz olmağı.
 Və ya seçilmiş bir ruh kimi
 susqun mələklərlə qalmağı.
 Əsla yerdən ayrılmamışam,
 ulduzla tanış olmamışam.
 Yer üzündə dayanmışam
 yaşamaq üçün
 küləyi, günəşi və suyu əmən
 ot gövdəsinə bənzər bu bədənimlə.
 
 İstəklə yüklü,
 dərdlə yüklü
 yer üzündə dayanmışam.
 Qoy ulduzlar mənə sitayiş etsinlər,
 küləklər nəvaziş etsinlər.
 
 Baxıram kiçik pəncərəmdən.
 Heç nəyəm bir nəğmənin əsk-sədasından başqa,
 Əbədi deyiləm mən.
 
 Bir nəğmənin əks-sədasından başqa
 arzulamıram heç nə
 sadə bir qəm sükutundan daha təmiz olan
 bir ləzzət fəğanında.
 Yuva axtarmıram mən
 şehli bir bədəndə,
 zanbaq vücudumun üzərində.
 
 Mənimçün həyat olan daxmamın divarına
 xatirələr çəkiblər
 yoldan keçən adamlar:
 Ox sancılmış qəlb,
 devrilmiş şam,
 sakit və rəngi qaçmış nöqtələr
 divanəliyin dağınıq hərfləri üstündə.
 
 Dodağıma toxunan hər bir dodaq
 hamilə qoydu bir ulduzu.
 Xatirələr çayının
 üstündə oturan gecəmdə
 niyə ulduz arzulayım ki?
 
 Bu, mənim nəğməmdir –
 sevimli, ürəyəyatan.
 Bundan öncə yox idi, bundan öncə...
 
 
 Fars dilindən tərcümə edən: Məhəmməd Nuri