Biz imzaları yox, əsərləri dərc edirik...

Evinə dönməyən ağac – Cenk Gündoğdunu şeirləri
2095
06 Aprel 2018, 17:36
 Türkiyəli şair Cenk Gündoğdu 1976-cı ildə Ankarada dünyaya göz açıb.
 
 
 
 Biznes və Gözəl Sənətlər Fakültəsində təhsil alıb. Əsərləri mütəmadi dövri mətbuatda dərc olunur. 2001-ci ildə "Üç nöqtə” ədəbi jurnalını təsis edib və hal-hazırda da onun redaktorudur. O, müxtəlif teatr və universitetlərdə müəllim kimi də fəaliyyət göstərir. 
 İlk kitabı "Issız” 2012-ci ildə işıq üzü görüb. 2013-ci ildə bu kitabla altıncı dəfə təqdim olunan Mətin Altıok Poeziya Mükafatına layiq görülüb. 
 
  
 

Evinə dönməyən ağac
 
Çöllərdə şaxələnən inam dolu əllər
bir iyun qaranlığında silkələnər.
Bütün süqutları duyar cəsarətli məsafələr
kimsəni ağrıtmaz tale yazın.
 
Əqrəbdən və arzulardan düzəldilmiş
bir ağrı axtararlar səninçün
Burada – qəlibinə dolduğumuz
bir sükutun içində yaşayar hamı
və ölüm
canımızdan çıxmayan bir meyildirsə,
elə bu səbəbdən
baltalaya bilməzlər səni,
evinə dönməyən ağac.
 
Dövlət və Tanrıyla sınanmış həyat
çıxılmaz bir dalana sarı yol gedər.
Çılğınlıq – burada sevgilim rolundadır.
Zəhərlənən xiyabanlar,
zülmün belə uçurda bilmədiyi quşlar
qayğılarını dostuna verən "təkid”in
zərif körpələridir.
Onlardır burada
ən yaxşı halda məğlub olanlar.
Çünki bu həyatın ağlı çaşıb...
Onu nə olur-olsun
bu atəşə kəbinli-talaqlı bağlayan qandan,
çələnglərlə bəzənmiş qovğalardan,
bilə-bilə ürküdülmüş
qız məmələrindən qoparıb
banklara, ticarət mərkəzlərinə,
alış-veriş səbətlərinə,
sms-lərə, mms-lərə at.
 
Məni bu şəhərdə ağac olmaqdan xilas et.
Ürəyi doludur bu sükutun – qorxudur gəncliyimi.
 
   

Axşam ölüsü
 
Sözdən düşən üç qüsurla
axşamı gətirdim sizə – ölmüş. 
Aça bilmirəm boynuma dolaşmış küləyi
"uzaqlar”ın diktəsiylə yoxa çıxıb
qəsəbədəki susqun dostlarım.
Baş vurublar zəmanəyə,
dəyməyin.
 
Yolların kədəri yerində dursun,
amma qəlbimi alın, xilas edin
bu kağızın çölündən.
Çünki yollar baxdıqca yorular
gedənlərin ağrılı dili ilə
duza duz daşımaqdan
bilirəm.
 
Heç olmasa zamana
açsaydım ürəyimi –
yenilməzdim.
Günəşin boğulduğu sahillərdə
dili dolaşmış kədərimlə
bəhs etsəydim uşaqlıqda gördüyüm atlardan,
ölülərin gətirdiyi hüzndən
əlbət, parçalanmazdım bu sularda.
 
Bir dağın sözüylə
axşamı gətirdim sizə – ölmüş.
 
Özünüzü yetirin,
bəzəyib-düzəyin,
bir eşqə doğru aparın məni – ölmüş...
 
 

 
Qan
 
Qan qoxuyur hər yan, qardaş qanı
dovşan qanı, düşmən qanı
qırmızı qan, aldanmış qan
qan qardaşımın axan qanı
ağır, isti, soyuq, laxta
yuyulmaz qan, əli qanlı, qanı qara
aranan, tapılan, alınan, verilən qan, qan...
Qan çanağı gözlər
qan ağlayan qan
ədavətli, ədavətsiz qan,
ehtiyat qan,
vücudunu dolaşan qan...
Susamış, kəsili, zay, boşalan,
boyanan, itirilən, köpüklənən qan...
Qan bağıyla nəfəs alan, qan qoxuyan qan...
Beyninə qan sıçramış,
qanı çəkilmiş,
ləkəli, sulu, quru, hərarətli, danışan qan...
Qanım bahasına qazandığım,
qanı rəvan, yerdə qalmaz,
qanıma girən, qanımı əmən,
qanımı qurudan, qanımla ödədiyim,
qanı canlı, qanına susamış...
Qan qoxuyur hər evdə qəhvə,
qəhvə deyil qan.
Toylar, pullar, cəzalar, çiçəklər, soylular, soysuzlar,
canlılar, cansızlar, pislər, təmizlər,
ağırlar, yüngüllər, nəhənglər,
qana-qan, intiqam deyənlər
susur, boylanır
qan çanağı gözlərdə qan qoxuyur qan...
Üzünə qan hopanlardan,
şən, sevincli bakirələrdən,
axan qanlar durmaz daha.
Beyninə qan sızanlardan
tüpürülən, udulan, kirəcli, qansız qan...
Qandildə, Qanlıcada, Qandaharda
qan içib, qan dişləyib, qanına girib, qan yaşayıb...
Qanlı-bıçaq olur, qan qoxuyur
döşəkağılar, röyalar, gerçəklər.
Qan itirərək, qan bahasına, donaraq, ölərək...
Qanına doğranan çörək qoxuludur
axın-axın gələn qan.
Mən də axtarılan
birinci qrup müsbət qanam. 
Türk qanı, kürd qanı, yunan qanı, erməni qanı,
uşaq qanı, şəhid qanı, qaçaq qanı,
dostun, düşmənin, atın, arabanın qanı,
ərəbin, arvadın, qərbin, bayrağın, şərqin qanı...
Bir damla qan
dönüb gölə
qoxusuna bax hələ!
 
 
 
 

Səbəbsiz gül
 
Ey öyrəşdiyim uzaqlıq,
sənin üçün işlədim bu yorğunluğu.
Lal olmuşam səhərdən,
ey dağılan evlərin xətaları,
yan-yana  düzdüyüm yollar.
 
Danışdım,
bir gün hər kəs susar bildim.
O gün ikimiz üçün açılan güldün.
Və yenə söyləyirəm
səbəbsiz güldün – dodaqlarından başlayan...
Çünki hər kəs öz səbəbini axtarar,
dünyaya baxanın yarasıdır dağlar.
 
Dedim,
sənə görə çəkdim gözümü
film salonlarından, lampalardan,
adını unutduğum izdihamdan,
sahibsiz bir qamçı kimi
özünü ora-bura çırpan
zalımlığından pula və gücə söykənən
bu şəhərin adamlarından.
Sənin üçün çəkdim gətirdim tənhalığı buraya
onu da bürüyəsən istədim göy əskiyə.
Əyil, bax
gör necə zəifləyirəm, uzanıram, çoxalıram
unuduluram bir adamda.
Boşluqdan oyub düzəltdiyim vaxtam
oturub özümə baxıram
görürəm necə böyüyərmiş bir yalqızlıq.
 
Kimsəsizdir bağçam, quruyub quyum,
Bir yuxudan düşmüşəm bura
hür olmuşam.
Ey səbəbsiz gülüm, ey qaranlıq cənnətim
ey qismətinə yazıldığım tələ,
bax buna görə unutdum mən bu eşqi.
Gəl,
sən də qoşul artıq
axdığım çaylara.
 
 

 
 
Marinin[1] gecəsi
 
Bəxti qaradır Marinin
ona görə sevər pişikləri
işçilər dənizi süpürləyib aparmamış
yuxuya getməz gecələr.
Aynalardan axmağı var hərdən,
bir də gəncliyilə fəxr edən
küləyə uduzmağı var.
Harasındasa bir "getmək” əzizləyər həmişə.
 
Kimə bənzəyir axı
belə anlaşılmaz bir zamanı təmsil edən,
qaranlıqdan da bəyaz Mari?
Dumanlı şimal adalarında zəng səsləri
incə-incə hopar yoxluğuna.
Elə hər şeyi yoxdan düzəldər,
diləyinə qovuşmuş hər şeyi
parçalamaq istəyər sanki.
 
Mari, bu əsmərlik necə də yaraşır sənə
Burda tünd mavi rəngdədir yalqızlıq.
Mənim gözəl qorxum,
bir ağrıdan süzülüb gəldim sənə.
Danış məndən,
Fikrindəki dağları fəth elə,
səni susdurmuş sıxıntıları danış bu adama.
Yuxunun səhəri gələnəcən
bir həyat bəxş edək bizdən şəhərə.
Unudaq gecə görməyən pişikləri,
yorğun işçilərin üfüqlərini
və səndən mənə hopmuş səslərlə
soyaq bu soylu qaranlığı.
 
Türkiyə türcəsindən uyğunlaşdıran: Günel Şamilqızı

[1] İndiki İrak-Suriya sərhədi yaxınlığında Fərat çayının qərb sahilində, e.ə 5 min il öncə mövcud olmuş qədim şəhər-dövlət.